Các bài tập khắc kỷ

Bạn đang trong phần 10 của Series bài viết về Khắc kỷ. Đây là chương 10 - nếu bạn muốn theo dõi từ đầu, hãy đọc chương 1: Chủ Nghĩa Khắc Kỷ Là Gì?.

Khắc kỷ không phải thứ để hiểu xong rồi cất vào đầu. Nó là bộ bài tập để đem ra dùng mỗi ngày.

Nhật ký tự kiểm

Một thực hành rất mạnh là viết nhật ký. Không phải nhật ký than thở, mà là nhật ký kiểm tra linh hồn.

Cuối ngày, hãy hỏi:

Hôm nay mình đã phản ứng quá mức ở đâu?
Mình đã làm điều gì đúng dù không dễ?
Mình đã để ngoại vật nào điều khiển tâm trạng?
Ngày mai nếu gặp lại chuyện đó, mình muốn phản ứng thế nào?

Marcus Aurelius để lại Meditations như một dạng nhật ký tự răn. Điều quan trọng không phải văn hay, mà là trung thực.

Premeditatio malorum: nghĩ trước về điều khó

Premeditatio malorum là thực hành hình dung trước những điều có thể trục trặc: bị chê, kẹt xe, hỏng kế hoạch, mất tiền, người khác thô lỗ, cơ thể mệt, công việc không như ý.

Mục tiêu không phải tự làm mình lo âu. Mục tiêu là giảm sốc. Khi đời xảy ra đúng như bản chất bất định của nó, ta không phản ứng như thể vũ trụ vừa phản bội mình.

Buổi sáng, chỉ cần nhắc: hôm nay có thể sẽ có người khó chịu, việc khó, tin xấu. Nếu gặp, mình sẽ giữ điều gì?

Memento mori: nhớ rằng mình sẽ chết

Memento mori là nhớ về cái chết. Không phải để sống u ám, mà để sống tỉnh.

Khi nhớ rằng thời gian có hạn, ta bớt trì hoãn điều quan trọng. Ta bớt nuôi oán hận lâu. Ta bớt giả vờ rằng mình có vô hạn cơ hội để sửa sai.

Câu hỏi thực hành là: nếu đời mình không dài như mình tưởng, hôm nay có đáng bị tiêu vào chuyện này không?

View from above: nhìn từ cao xuống

Hãy tưởng tượng mình nhìn đời từ trên cao: căn phòng, con phố, thành phố, quốc gia, trái đất, rồi lịch sử nhân loại. Bài tập này giúp cái tôi nhỏ lại.

Nó không làm nỗi đau biến mất. Nhưng nó đặt nỗi đau vào tỷ lệ đúng hơn.

Khi đang bị cuốn vào một chuyện nhỏ nhưng cảm giác rất lớn, view from above giúp ta hỏi: chuyện này có đáng để đánh mất phẩm giá không?