· Duc Minh · stories · 4 min read
Leonardo da Vinci - Những bí ẩn và thất bại
Các bản thảo chưa hoàn chỉnh, dự án bị bỏ dở và cuộc đời cuối cùng của một thiên tài toàn diện.
“Người ta chỉ nhớ những chiến thắng. Nhưng chính những phế tích và bản thảo chưa xong mới cho thấy sự phức tạp của một ý tưởng.” Leonardo viết trong một trang sổ tay tai tiếng.
1. Những trang giấy còn dang dở
Leonardo để lại khoảng 13.000 trang giấy, phần lớn là những bản phác thảo chưa hoàn thành. Những trang này chứa cả giấc mơ và các phép tính, từ thiết kế cầu và đập, đến những chiếc máy bay cánh quạt. Ông ghi chép mọi thứ: hệ thống thủy lực, dòng chảy nước, cỗ máy chiến đấu, phương pháp giải phẫu.
Điều kỳ lạ là nhiều ý tưởng trong các trang này chỉ có thể hiện thực vài thế kỷ sau. Nhưng vào thời đó, ông vẫn viết chúng bằng nét bút dứt khoát. Những trang giấy dang dở trở thành một chứng chỉ quý giá cho sự nhạy bén và hoài bão của ông.
2. Dự án lớn không thành
Một trong dự án nổi tiếng nhất là tượng ngựa khổng lồ của nhà Sforza, được gọi là Dea. Leonardo dành nhiều năm để thiết kế một tượng ngựa đồng cao 7 mét, nhưng chiến tranh bùng nổ khiến dự án chết yểu. Sau đó, quân Pháp đến lấy sắt nguyên liệu và bức tượng chưa đúc này chỉ còn là một mô hình đất.
Ông còn phác thảo các cỗ máy chiến đấu tự hành, pháo đài nổi, và hệ thống cống tiêu nước đô thị. Những bản vẽ này cho thấy ông luôn suy nghĩ lớn. Nhưng thực tế lúc đó thiếu nguồn lực, công nghệ gia công và sự ổn định chính trị để hiện thực.
3. Ghi chép bí ẩn và chữ viết gương
Khi nhiều ý tưởng không được hoàn tất, Leonardo vẫn giữ chúng trong sổ tay. Ông chủ yếu viết bằng cách gương, từ phải sang trái. Có lẽ ông làm vậy để tránh việc người khác đọc trộm, hoặc đơn giản vì thói quen thuận tay trái. Dù nguyên nhân không rõ, điều đó làm cho các trang giấy của ông càng thêm bí ẩn.
Các nhà nghiên cứu sau này phát hiện ra rằng nhiều ghi chép của ông chứa cả những công thức, những quan sát về nước và ánh sáng, cùng với những chú thích về cách nhìn. Đó là những mảnh ghép của một tư duy không bao giờ ngừng nghỉ.
4. Những năm cuối đời ở Pháp
Năm 1516, dưới lời mời của vua François I, Leonardo chuyển đến Pháp và sống tại lâu đài Clos Lucé. Ở tuổi 64, ông rời bỏ Milan và Florence, nhưng không rời bỏ sổ tay. Dù không còn là kỹ sư chủ lực, ông vẫn trao đổi với nhà vua về kiến trúc, chiến lược phòng thủ và các cỗ máy tự động.
Ở đây, ông còn viết các ghi chép về nông nghiệp, hồ nước và thiết kế vườn. Những sáng kiến này ít được biết hơn so với tranh, nhưng lại cho thấy Leonardo vẫn quan tâm đến cuộc sống thực tế và hệ sinh thái xung quanh.
5. Thất bại chính là phần của sáng tạo
Thất bại là một phần của tiến trình sáng tạo. Leonardo không bị khuất phục bởi việc một dự án không thành. Ngược lại, ông dùng nó để tiếp tục viết, tiếp tục phác thảo, và tiếp tục tưởng tượng.
Chính sự bất định này khiến ông trở nên khác biệt. Ông là người luôn giữ cho ý tưởng sống, dù chúng không bao giờ được hoàn thành. Với cách tiếp cận đó, ông trở thành một nhân chứng cho một tinh thần: sáng tạo không phải là việc hoàn chỉnh một lần, mà là quá trình xây dựng liên tục.
