· Mai Lan · study · 6 min read
Bollingen Tower
Bollingen Tower không chỉ là nơi Jung nghỉ ngơi, mà là công trình biểu tượng nơi ông sống gần đá, lửa, nước, im lặng và nhịp sâu của tâm hồn.

Bạn đang trong phần 11 của Series bài viết về Memories, Dreams, Reflections. Bài trước đã giải thích individuation là gì. Bài này đi vào một biểu tượng rất cụ thể trong đời Jung: Bollingen Tower.
Có những căn nhà chỉ để ở. Có những căn nhà để biểu diễn địa vị. Bollingen Tower thuộc loại khác: một nơi con người xây bằng đá để sống gần hơn với phần sâu, chậm và cổ xưa trong chính mình.
Jung không chỉ nghĩ bằng khái niệm
Một trong những điều làm Jung khác với nhiều nhà tư tưởng hiện đại là ông không chỉ sống trong chữ.
Ông viết, giảng, phân tích, nhưng cũng vẽ, khắc đá, xây nhà, quan sát tự nhiên, sống với lửa, nước, đất, gỗ và im lặng.
Bollingen Tower là biểu hiện vật chất của điều đó.
Đây không chỉ là nơi nghỉ dưỡng bên hồ.
Nó là công trình Jung tự tham gia xây dựng qua nhiều giai đoạn, như thể mỗi phần của tòa tháp tương ứng với một giai đoạn phát triển nội tâm.
Nếu đọc theo ngôn ngữ Jung, Bollingen Tower giống một mandala bằng đá.
Nó không giải thích tâm hồn bằng lý thuyết.
Nó tổ chức không gian để tâm hồn có chỗ thở.
Đá, nước, lửa và đời sống nguyên thủy
Ở Bollingen, Jung sống đơn giản hơn.
Không phải đơn giản kiểu trình diễn tối giản hiện đại.
Mà là đơn giản theo nghĩa quay lại với các yếu tố nền tảng: đá, nước, lửa, thức ăn, ánh sáng, đêm, im lặng, nhịp tay chân.
Trong đời sống đô thị, con người bị kéo vào tốc độ, lịch, vai diễn, thông tin, tiếng ồn và hiệu suất.
Ở Bollingen, Jung chạm lại vào thứ chậm hơn.
Chẻ củi.
Nhóm lửa.
Lấy nước.
Ngồi trước hồ.
Khắc đá.
Sống trong một không gian không liên tục nhắc ông phải là “giáo sư Jung”.
Điều này rất quan trọng với individuation.
Persona cần thành phố.
Self cần im lặng.
Không phải ai cũng cần xây tháp đá bên hồ. Nhưng ai cũng cần một không gian nào đó nơi mình không chỉ là chức danh, công việc, hồ sơ, avatar hay vai diễn.
Căn nhà như hình ảnh của psyche
Trong giấc mơ Jung, hình ảnh ngôi nhà từng xuất hiện như một biểu tượng quan trọng của psyche. Các tầng nhà, phòng cũ, tầng hầm, nền móng cổ đều có thể gợi ra các lớp khác nhau của tâm lý.
Bollingen Tower có thể được đọc theo cách tương tự.
Nó là một căn nhà, nhưng cũng là hình ảnh của sự tích lũy nội tâm.
Mỗi phần xây thêm giống một lớp ý nghĩa.
Mỗi viên đá giống một hành động đặt hình thức cho điều bên trong.
Con người hiện đại thường sống trong những không gian không mang dấu vết tâm hồn mình. Nhà là chỗ ngủ. Văn phòng là chỗ làm. Quán cà phê là chỗ trốn. Màn hình là nơi tồn tại thứ hai.
Bollingen nhắc ta rằng không gian sống có thể là một phần của đời sống tâm lý.
Một bàn viết có thể giúp ta nghĩ sâu hơn.
Một góc yên tĩnh có thể giúp giấc mơ được ghi lại.
Một căn phòng không bị thuật toán xâm chiếm có thể giúp ta nghe lại chính mình.
Không gian không trung lập. Nó hoặc giúp ta nhớ mình, hoặc giúp ta quên mình.
Im lặng không phải trống rỗng
Jung cần Bollingen vì ông cần im lặng.
Nhưng im lặng ở đây không phải trống rỗng.
Im lặng là môi trường để những gì bị tiếng ồn che mất bắt đầu xuất hiện.
Khi không còn quá nhiều kích thích bên ngoài, con người dễ nghe thấy tiếng bên trong hơn. Điều đó không phải lúc nào cũng dễ chịu.
Ta có thể nghe nỗi buồn.
Ta có thể nghe sự mệt.
Ta có thể nghe câu hỏi mình đã tránh.
Ta có thể nghe giấc mơ cũ.
Ta có thể nghe một cảm giác vô nghĩa mà trước đây công việc che lấp.
Vì vậy, nhiều người sợ im lặng.
Họ nói mình bận, nhưng thật ra họ cũng sợ khoảng trống.
Bollingen cho Jung một kiểu im lặng có cấu trúc: không phải bỏ đời, mà là rút về để đời sống nội tâm có chỗ tự sắp xếp.
Khắc đá là một dạng đối thoại
Jung không chỉ viết chữ. Ông còn khắc đá.
Hành động này có ý nghĩa biểu tượng rất mạnh.
Viết có thể nhanh.
Khắc đá thì chậm.
Viết có thể sửa.
Khắc đá buộc ta chịu trách nhiệm với đường khắc.
Viết thuộc về giấy.
Đá thuộc về thời gian dài hơn đời người.
Khi Jung khắc biểu tượng, câu chữ và hình ảnh lên đá, ông đặt đời sống nội tâm vào vật chất. Ông không để biểu tượng trôi lơ lửng trong đầu. Ông cho nó hình dạng, trọng lượng, bề mặt.
Đây là bài học quan trọng.
Nếu nội tâm chỉ ở trong đầu, nó dễ trở thành ảo tưởng.
Nếu nó được đưa vào hành động, nghệ thuật, không gian, kỷ luật và đời sống, nó có cơ hội trở thành biến đổi thật.
Bollingen là nơi biểu tượng chạm vật chất.
Bài học hiện đại của Bollingen
Ta không cần lãng mạn hóa Bollingen như một nơi thần bí.
Điều đáng học là nguyên tắc phía sau nó.
Một con người cần có nơi để trở về với chiều sâu.
Không gian đó có thể rất nhỏ.
Một bàn viết.
Một cuốn sổ.
Một thời gian không điện thoại.
Một đoạn đi bộ.
Một góc phòng chỉ dành cho đọc và ghi chép.
Một buổi sáng không tin nhắn.
Một thói quen ghi lại giấc mơ.
Điểm cốt lõi không phải diện tích. Điểm cốt lõi là có một không gian không bị persona chiếm đóng hoàn toàn.
Trong thời đại mọi thứ đều đòi phản hồi ngay, Bollingen nhắc ta rằng tâm hồn không phát triển theo tốc độ thông báo đẩy.
Nó cần nhịp chậm.
Nó cần lặp lại.
Nó cần vật chất.
Nó cần im lặng.
Nó cần nơi để không phải trình diễn.
Bollingen và individuation
Nếu individuation là hành trình trở nên toàn vẹn hơn, Bollingen là một biểu tượng sống của hành trình đó.
Jung không chỉ suy nghĩ về Self.
Ông xây một không gian để sống gần Self hơn.
Không gian đó không tách ông khỏi thế giới hoàn toàn, nhưng cho ông một điểm đối trọng với thế giới.
Con người hiện đại cũng cần điểm đối trọng.
Nếu cả đời sống chỉ là hiệu suất, ta sẽ đánh mất chiều sâu.
Nếu cả đời sống chỉ là nội tâm, ta sẽ đánh mất trách nhiệm.
Bollingen nằm giữa hai cực: rút về nhưng không trốn đời, đơn giản nhưng không nghèo ý nghĩa, vật chất nhưng thấm biểu tượng.
Bài tiếp theo sẽ mở rộng hướng nhìn này ra ngoài châu Âu: những chuyến đi của Jung tới các nền văn hóa khác, và câu hỏi khó hơn: làm sao học từ thế giới cổ xưa mà không biến nó thành vật trang trí cho cái tôi phương Tây?
Nguồn tham khảo
- Penguin Random House: Memories, Dreams, Reflections by C. G. Jung
- The C. G. Jung Institute of San Francisco: About C. G. Jung
- Encyclopaedia Britannica: Carl Jung



